Niet-aangeboren hersenletsel: zorg en begeleiding
Wat is niet-aangeboren hersenletsel (NAH)?
Als er in de loop van je leven schade aan de hersenen ontstaat, noemen we dat niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Dit kan ontstaan door een klap op het hoofd tijdens bijvoorbeeld een verkeersongeluk of een val (traumatisch hersenletsel). Of na bijvoorbeeld een beroerte, hersen(vlies)ontsteking of een hersentumor (niet-traumatisch hersenletsel).
In ons artikel 'Wat is niet-aangeboren hersenletsel (NAH)?' lees je meer over de oorzaken en symptomen van NAH. In dit artikel vertellen we je meer over de zorg en begeleiding voor mensen met NAH.
Zorg en begeleiding voor mensen met NAH
De zorg en begeleiding voor mensen met NAH kan in 3 fases worden ingedeeld:
- De acute fase – de zorg in het ziekenhuis direct na het ontstaan van het hersenletsel. Deze fase is erg belangrijk omdat snelle medische hulp het herstel en de langetermijneffecten kan beïnvloeden.
- De herstelfase - de zorg en begeleiding richt zich in deze fase op het fysieke herstel.
- De chronische fase - in deze fase ervaren mensen met NAH en hun naasten de gevolgen van het letsel op hun dagelijks leven.
Afhankelijk van het type symptomen en de ernst van de symptomen, zijn er verschillende vormen van zorg en begeleiding mogelijk bij NAH. Deze helpen om de symptomen te verminderen, de zelfredzaamheid te vergroten en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Zorg en wonen
Sommige mensen met hersenletsel ontvangen 24-uurs zorg op een woonlocatie. Er is continu zorg en toezicht. Dit kan medische zorg, persoonlijke verzorging en hulp bij dagelijkse activiteiten omvatten.
Bij begeleid wonen woont iemand in een woonlocatie waar op geplande tijden begeleiding aanwezig is om te helpen met dagelijkse activiteiten en om toezicht te houden, maar niet 24 uur per dag.
Bij individuele begeleiding thuis woont iemand zelfstandig in zijn eigen huis. Je ontvangt een paar keer per week op afgesproken tijden hulp bij bijvoorbeeld je administratie, financiën, dagelijkse structuur en planning of het huishouden. Zo zelfstandig mogelijk leven is het uitgangspunt.
(Dag)behandeling
Dagbehandeling helpt mensen met niet-aangeboren hersenletsel om hun lichamelijke en cognitieve vaardigheden en zelfredzaamheid te verbeteren. De behandeling bestaat uit specifieke therapieën, gebaseerd op een persoonlijk behandelplan en uitgevoerd door professionals in nah zorg. Denk hierbij aan:
- Fysiotherapie
- Ergotherapie
- Logopedie
- Psychologische begeleiding en sociale en emotionele ondersteuning
NAH heeft niet alleen invloed op de persoon die het letsel heeft opgelopen, maar ook op de directe omgeving. Ook voor hun zijn er vormen van ondersteuning. Hersenz is een voorbeeld van een veelgebruikt behandelprogramma waarin mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naasten leren omgaan met de nieuwe situatie.
Dagbesteding
Dagbesteding richt zich op het bieden van een gestructureerde en zinvolle invulling van de dag met activiteiten die het welzijn bevorderen en een sociaal isolement voorkomen. Denk aan activiteiten zoals:
- Creatieve activiteiten
- Sport en spel
- Muziek en dans
- Sociale activiteiten zoals koffiemomenten en gezelschapsspelletjes
- Kookactiviteiten
Technologische hulpmiddelen
Technologische hulpmiddelen kunnen mensen met hersenletsel helpen zelfstandiger te worden en hun kwaliteit van leven te verbeteren.
De kalenderklokken van BBrain bieden oriëntatie in de tijd en ondersteuning bij dagelijkse planning en structuur. De BBrain Family bevordert daarnaast ook de sociale interactie met familie en vrienden. Hieronder delen Hilde en Karin, twee dames met niet-aangeboren hersenletsel, hun ervaring met een van de BBrain kalenderklokken:
Hilde woont in haar eigen appartement. Ze heeft niet-aangeboren hersenletsel door 2 ongelukkige valpartijen en daardoor moeite met onder andere planning en structuur. Lees hoe de BBrain Sprekende Kalenderklok haar daarbij helpt.
Karin heeft niet-aangeboren hersenletsel door een hersenbloeding. Omgaan met een laptop lukt niet goed, maar met de BBrain Family wordt ze toch meegenomen in de 21ste eeuw, wat erg belangrijk voor haar is.
Brenda vertelt meer over werken met mensen met NAH en hoe technologische hulpmiddelen ook NAH professionals kunnen ondersteunen.