Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam voor meer dan 50 ziektes waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken. De ziekte van Alzheimer is de bekendste variant van dementie. Vasculaire dementie, frontotemporale dementie en Lewy body dementie zijn andere vormen die vaak voorkomen.
Wat gebeurt er bij dementie in de hersenen?
Bij dementie werken de hersencellen (neuronen) en verbindingen tussen deze cellen niet meer goed. Er sterven ook neuronen af. Hierdoor wordt het voor de hersenen steeds moeilijker om informatie te verwerken.
De manier waarop de hersencellen en hun verbindingen worden aangetast, varieert afhankelijk van het type dementie. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren doordat bepaalde eiwitten samenklonteren of door beschadigingen aan de bloed-hersenbarrière.
Wat zijn de oorzaken van dementie?
Naarmate je leeftijd toeneemt, neemt ook het risico op dementie toe.
Erfelijkheid speelt niet heel vaak een rol. Als dementie op jonge leeftijd (<65 jaar) ontstaat, is de kans groter dat erfelijkheid meespeelt. Frontotemporale dementie is een vorm die vaak vóór het 65e levensjaar wordt vastgesteld.
Ook wordt er steeds meer bekend over risicofactoren van dementie. Deze factoren beïnvloeden de kans op het krijgen van dementie. De belangrijkste risico’s zijn:
- Hoge bloeddruk
- Overgewicht
- Alcohol
- Diabetes
- Roken
- Verhoogd cholesterol
- Ongezonde voeding
- Weinig bewegen
- Weinig nieuwe dingen leren
- Beperkte sociale contacten
Welke symptomen zijn er te herkennen bij dementie?
Dementie uit zich bij iedereen anders, hoewel er een aantal veelvoorkomende symptomen zijn:
*Als iemand vergeetachtig wordt, betekent dat niet meteen dat er sprake is van dementie. De Alzheimer Nederland geheugentest meet hoeveel je vergeet. De test adviseert wanneer het goed is om eens met de huisarts te praten.
- Vergeetachtigheid*
- Problemen met aandacht, concentratie en verminderde verwerkingssnelheid
- Dagelijkse activiteiten steeds moeilijker kunnen uitvoeren (apraxie)
- Problemen met logisch denken, plannen en organiseren
- Vergissingen met tijd en plaats
- Problemen met spraak of taal (afasie)
- Problemen met het herkennen van voorwerpen (agnosie)
Dierbaren benoemen onbegrepen gedrag vaak als een van de eerste signalen om zich zorgen te maken. Iemand kan vaker onrustig zijn, in het niets staren, sneller boos worden of wantrouwend gedrag vertonen.
Doordat er overlappende symptomen zijn met bijvoorbeeld een depressie, is een juiste diagnose vaak niet eenvoudig.
Hoe ziet het verloop van dementie eruit?
Mensen met dementie leven gemiddeld zo'n 6,5 jaar met deze ziekte. Het duurt vaak langer dan een jaar om de diagnose te kunnen bevestigen.
Dementie is een ziekte die erger wordt naarmate de tijd verstrijkt, met meer en ernstigere symptomen. We noemen dit een ‘progressieve ziekte’.
Bij sommige mensen gaat het snel slechter, terwijl anderen na de diagnose nog lang zelfstandig blijven. Na verloop van tijd is thuis wonen vaak niet meer mogelijk en wordt opname in een zorginstelling noodzakelijk.
Er bestaat nog geen genezing voor dementie. De behandeling focust zich op het aanpakken van symptomen en het vertragen van de achteruitgang. Ook zijn er technologische hulpmiddelen die mensen met dementie helpen zelfstandig te blijven.
Er wordt daarnaast steeds meer bekend over de preventie van dementie. Wetenschappers denken dat tot 30% van de dementie diagnoses voorkomen kan worden als we gezonder gaan leven. Scrol naar boven om de tien belangrijkste risicofactoren nog eens te lezen!